Niniejszy materiał ma charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny. Zawarte w nim treści zostały przygotowane według najlepszej wiedzy autora, na podstawie ogólnodostępnych informacji, i mają na celu przybliżenie zagadnień związanych z ubezpieczeniami. Materiał nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 §1 Kodeksu cywilnego ani rekomendacji dotyczącej zawarcia umowy ubezpieczenia.
Autor: Marcin Tobiszewski, Agent Ubezpieczeniowy.
Ubezpieczenie członków zarządu D&O – kompleksowa ochrona menedżerów
W poprzednim wpisie, skupiliśmy się na zagadnieniu, którym było ubezpieczenie cargo. W tym nieco zmienimy tematykę i odejdziemy w kierunku zarządzania firmą, gdyż współczesne środowisko biznesowe charakteryzuje się rosnącym poziomem ryzyka prawnego, regulacyjnego i reputacyjnego. Zarządzanie przedsiębiorstwem wiąże się nie tylko z odpowiedzialnością za wyniki finansowe, lecz również z potencjalnymi roszczeniami ze strony udziałowców, pracowników, kontrahentów czy organów nadzoru. W tym kontekście coraz większego znaczenia nabiera ubezpieczenie członków zarządu D&O (Directors and Officers Liability Insurance), które zapewnia ochronę menedżerom przed osobistą odpowiedzialnością finansową wynikającą z pełnienia funkcji w organach zarządzających.

1. Czym jest ubezpieczenie członków zarządu D&O?
Ubezpieczenie członków zarządu D&O (Directors and Officers) to specjalistyczna forma ochrony ubezpieczeniowej przeznaczona dla członków zarządów, rad nadzorczych i innych osób pełniących funkcje kierownicze w spółkach kapitałowych. Celem polisy jest pokrycie kosztów roszczeń wynikających z błędów w zarządzaniu, zaniechań, naruszenia prawa lub niewłaściwego działania w trakcie pełnienia obowiązków służbowych. W dzisiejszym, dynamicznie zmieniającym się środowisku prawnym i gospodarczym, zabezpieczenie zarządu staje się standardem odpowiedzialnego zarządzania ryzykiem.
W praktyce ubezpieczenie D&O obejmuje m.in.:
-
Koszty obrony prawnej,
-
Odszkodowania zasądzone przez sądy,
-
Ugody pozasądowe,
-
Wydatki związane z postępowaniami administracyjnymi i regulacyjnymi.
2. Kogo chroni polisa D&O?
Ubezpieczenie członków zarządu D&O chroni:
-
Członków zarządu,
-
Członków rady nadzorczej,
-
Prokurentów i dyrektorów działów,
-
Osoby faktycznie kierujące działalnością spółki,
-
W niektórych przypadkach – samą spółkę (jeśli pokrywa koszty obrony menedżerów).
Warto zaznaczyć, że odpowiedzialność menedżerów jest osobista i solidarna, co oznacza, że każdy z nich może zostać pociągnięty do odpowiedzialności finansowej ze swojego prywatnego majątku.
3. Zakres ochrony w ubezpieczeniu członków zarządu D&O
3.1. Błędy w zarządzaniu
Polisa D&O obejmuje roszczenia związane z:
-
Niewłaściwymi decyzjami strategicznymi,
-
Nieprzestrzeganiem przepisów prawa,
-
Niewywiązywaniem się z obowiązków wobec udziałowców.
3.2. Naruszenia praw pracowniczych
Często spotykane są roszczenia ze strony pracowników dotyczące:
-
Mobbingu,
-
Dyskryminacji,
-
Niesłusznego zwolnienia.
3.3. Odpowiedzialność cywilna
Możliwe są także roszczenia ze strony:
-
Kontrahentów (np. za niedotrzymanie umowy),
-
Konkurencji (np. za działania niezgodne z uczciwą konkurencją),
-
Organów nadzoru (np. KNF, UOKiK).
3.4. Pokrycie kosztów obrony
Bardzo istotnym elementem jest pokrycie kosztów:
-
Wynagrodzenia kancelarii prawnych,
-
Kosztów postępowania sądowego i administracyjnego,
-
Ekspertyz i opinii biegłych.
4. Wyłączenia odpowiedzialności
Mimo szerokiego zakresu, każda polisa D&O zawiera określone wyłączenia, do których należą m.in.:
-
Działania umyślne i przestępcze,
-
Korzyści uzyskane bezprawnie,
- odpowiedzialność podatkowa (często),
- Roszczenia między osobami objętymi tą samą polisą (wewnętrzne spory w zarządzie – zależnie od polisy),
-
Wcześniej znane roszczenia lub okoliczności.
- szkody środowiskowe (chyba że dodano klauzulę rozszerzającą).
5. Dlaczego warto mieć ubezpieczenie członków zarządu D&O?
5.1. Rosnąca liczba roszczeń
Globalnie, liczba roszczeń wobec członków zarządu i rad nadzorczych stale rośnie. Trend ten widoczny jest również w Polsce, gdzie organy regulacyjne (np. KNF) wykazują coraz większą aktywność.
5.2. Ochrona prywatnego majątku
Bez ubezpieczenia, członkowie władz spółki ponoszą odpowiedzialność majątkową całym swoim majątkiem prywatnym – w tym mieszkaniem, oszczędnościami, czy innymi aktywami.
5.3. Profesjonalizacja zarządzania
Posiadanie polisy D&O jest często warunkiem zatrudnienia doświadczonych menedżerów oraz sygnałem dla inwestorów, że firma odpowiedzialnie zarządza ryzykiem.
6. Ubezpieczenie członków zarządu D&O a odpowiedzialność prawna w Polsce
W polskim systemie prawnym odpowiedzialność członków zarządu jest regulowana m.in. przez:
-
Kodeks spółek handlowych (k.s.h.),
-
Kodeks cywilny,
-
Prawo pracy,
-
Prawo podatkowe i karne skarbowe.
Przykładowo, art. 299 k.s.h. przewiduje odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki z o.o. w przypadku bezskuteczności egzekucji.
7. Struktura polisy
Typowa polisa D&O zawiera:
-
Limit odpowiedzialności – maksymalna kwota wypłaty z tytułu jednego i wszystkich roszczeń,
-
Retencję własną – udział własny ubezpieczonego w kosztach szkody,
-
Okres ubezpieczenia – zwykle 12 miesięcy,
-
Okres zgłoszenia roszczeń (tail coverage) – czas, w którym można zgłaszać roszczenia po wygaśnięciu polisy.
8. Klauzule dodatkowe
Ubezpieczyciele oferują również szereg rozszerzeń, takich jak:
-
Klauzula IPO – ochrona w przypadku debiutu giełdowego,
-
Klauzula śledcza – pokrycie kosztów dochodzeń i kontroli,
-
Klauzula cyber – ochrona w przypadku naruszeń danych i cyberataków,
-
Ochrona dla byłych członków zarządu – ochrona także po zakończeniu kadencji.
📌 Chcesz wiedzieć więcej?:
9. Koszty ubezpieczenia członków zarządu D&O
Składka ubezpieczeniowa zależy od wielu czynników, takich jak:
-
Wielkość i branża spółki,
-
Historia roszczeń,
-
Zakres ochrony i suma ubezpieczenia,
-
Liczba objętych osób.
Przykładowo, składka dla średniej wielkości spółki w Polsce waha się od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych rocznie, może być również droższa.
10. Rynek ubezpieczeń D&O w Polsce
Rynek D&O w Polsce dynamicznie się rozwija. Produkt ten dostępny jest w większości Towarzystw Ubezpieczeniowych. W ostatnich latach obserwujemy wzrost zainteresowania polisami D&O zarówno w sektorze prywatnym, jak i publicznym, m.in. w spółkach komunalnych i instytucjach non-profit, szpitalach, itp.
11. Najczęstsze roszczenia i sytuacje objęte ochroną D&O
Typowe przypadki:
-
Zbyt późne złożenie wniosku o upadłość (Członkowie zarządu spółki budowlanej nie zgłosili wniosku o upadłość w ustawowym terminie. W wyniku tego wierzyciele wystąpili z pozwem cywilnym przeciwko zarządowi. Dzięki polisie D&O pokryto koszty obrony oraz zawarto ugodę na łączną kwotę 800 tys. zł.);
- Roszczenia od inwestorów (w spółce giełdowej doszło do publikacji nieprawdziwych prognoz finansowych, co spowodowało spadek kursu akcji. Inwestorzy indywidualni wytoczyli powództwo przeciwko zarządowi, zarzucając wprowadzenie w błąd. Polisa D&O pokryła zarówno koszty obrony, jak i rekompensatę dla poszkodowanych);
-
Naruszenie przepisów RODO lub prawa pracy;
-
Omyłkowe podpisanie niekorzystnej umowy dla spółki;
-
Brak należytego nadzoru nad działaniami operacyjnymi;
-
Konflikty z akcjonariuszami lub organami nadzoru.
12. Jak wybrać dobrą polisę na ubezpieczenie członków zarządu D&O?
Przy wyborze polisy warto zwrócić uwagę na:
-
Szczegółowy zakres ochrony,
-
Brak zbyt szerokich wyłączeń,
-
Elastyczność w dostosowaniu do specyfiki działalności,
-
Renomę ubezpieczyciela,
-
Możliwość objęcia ochroną spółki oraz byłych członków zarządu.
Podsumowanie
Ubezpieczenie D&O stanowi dziś nieodzowny element zarządzania ryzykiem w każdej nowoczesnej organizacji. Chroni nie tylko menedżerów przed osobistymi stratami finansowymi, ale także zabezpiecza reputację i stabilność operacyjną firmy. W obliczu rosnącej liczby roszczeń i skomplikowanego otoczenia prawnego, brak takiego ubezpieczenia może mieć poważne konsekwencje. Dlatego coraz więcej świadomych zarządów i rad nadzorczych decyduje się na zabezpieczenie tego typu – zarówno dla własnego bezpieczeństwa, jak i w interesie całej spółki – to inwestycja w stabilność, zaufanie i bezpieczeństwo.
🛡️ Chroń zarząd. Zabezpiecz firmę.
Nie pozwól, by jedna decyzja zaważyła na przyszłości Twojej firmy i bezpieczeństwie jej liderów. Zainwestuj w ubezpieczenie D&O i miej pewność, że jesteście przygotowani na każde ryzyko.
👉 Skontaktuj się z nami i odbierz bezpłatną wycenę dopasowaną do Twojej działalności. Twój zarząd zasługuje na solidną ochronę – zapewnij ją już dziś.
Sprawdź, ile kosztuje spokój:
📞 Zadzwoń: 501-620-325
📧 Napisz: marcin.tobiszewski@o2.pl